ശ്വാസം അകത്തേക്കു പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ പൃച്ഛകൻ രോഗകാര്യത്തെക്കുറിച്ചു ചോദിച്ചു എങ്കിൽ

അന്തർഗതേ പൃച്ഛതി പൃച്ഛകശ്ചേ 

ദ്ദേവേ നരോ ജീവതി വീതരോഗഃ

തേനൈവ മാർഗേണ ബഹിർഗതശ്ചേൽ

പരേതരാജസ്യ പുരീം പ്രയാതി.

സാരം :-

മനുഷ്യർക്കു ശ്വാസം ഉള്ളിലേക്കു പോകയും പുറത്തേക്കു പോകയും ഉണ്ടല്ലോ. ശ്വാസം അകത്തേക്കു പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ പൃച്ഛകൻ രോഗകാര്യത്തെക്കുറിച്ചു ചോദിച്ചു എങ്കിൽ രോഗശാന്തി വരുമെന്നും ദീർഘായുസ്സായിരിക്കുമെന്നും പറയണം. എന്നാൽ അകത്തേക്കു പ്രവേശിച്ച ശ്വാസം പ്രവേശിച്ച് നാഡിയിൽകൂടിത്തന്നെ പുറത്തേക്കു പുറപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ ആ രോഗി മരിക്കതന്നെ ചെയ്യും. 

ഉത്തരാർദ്ധത്തിന് ഒരു പക്ഷാന്തരം കൂടിയുണ്ട്. ശ്വാസം അകത്തേക്കു പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ ചോദിക്കയാണെങ്കിൽ രോഗി ജീവിക്കുമെന്നാണല്ലോ പൂർവാർദ്ധത്തിന്റെ സാരം. ശ്വാസം വെളിയിലേക്കു പുറപ്പെടുമ്പോഴാണ് രോഗത്തെക്കുറിച്ചും ചോദിച്ചതെങ്കിൽ ആ രോഗി മരിക്കുന്നതാണ്. ഈ അർത്ഥകല്പനയ്ക്ക് " തേനൈവ മാർഗേണ " എന്നുള്ള പ്രയോഗത്തിന് ശരിയായ ഉപപത്തി കാണുന്നില്ല.

ഇടതുവശത്ത് ശ്വാസസഞ്ചാരമുള്ളപ്പോൾ പ്രഷ്ടാവ് (പൃച്ഛകൻ) വലതുഭാഗത്തുനിന്നു ചോദിക്കയും വലതുവശം ശ്വാസസഞ്ചാരമുള്ളപ്പോൾ ഇടതുവശം നിന്നു ചോദിക്കയും ചെയ്‌താൽ

ദേവേ ഗതേ പൃച്ഛതി വാമഭാഗേ

സ്ഥിതോ നാരോ ദക്ഷിണതോ യദി സ്യാൽ

വ്യത്യാസതോസ്മാദപി കൃച്ഛ്രസാധ്യം

വദന്തി സന്തഃ ഖലു രോഗജാതം.

സാരം :-

ഇടതുവശത്ത് ശ്വാസസഞ്ചാരമുള്ളപ്പോൾ പ്രഷ്ടാവ് (പൃച്ഛകൻ) വലതുഭാഗത്തുനിന്നു ചോദിക്കയും വലതുവശം ശ്വാസസഞ്ചാരമുള്ളപ്പോൾ ഇടതുവശം നിന്നു ചോദിക്കയും ചെയ്‌താൽ രോഗപ്രശ്നമാണെങ്കിൽ വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ടു പ്രതിവിധി ചെയ്തതിനുശേഷമേ രോഗം ശമിക്കയുള്ളു എന്നു പറയണം. വളരെ ചികിത്സകളും പ്രതിവിധികളും ചെയ്‌താൽ ചിരകാലംകൊണ്ടു രോഗശാന്തി വരുമെന്നു താല്പര്യം.

പുരുഷൻ രോഗത്തിൽ കിടക്കുമ്പോൾ ആ രോഗകാര്യത്തെപ്പറ്റി ചോദിപ്പാനായി വേറൊരു പുരുഷൻ വലതുഭാഗത്തുനിന്നു ചോദിക്കയും

ദേവേ ദക്ഷിണഭാഗഗേƒഥ പുരുഷേ രോഗാതുരേ ദക്ഷിണേ

സ്ഥിത്വാ പൃച്ഛതി പൃച്ഛകേƒഥ പുരുഷോ ജീവത്യരോഗശ്ചിരം

വാമായാം തു രുജാകുലീകൃതതനൗ വാമാശ്രിതേ ചേശ്വരേ

വാമേ പൃച്ഛതി ചേദ്ദൃഢം ഗതഗദാ വാമാ ചിരം ജീവതി.

സാരം :- 

പുരുഷൻ രോഗത്തിൽ കിടക്കുമ്പോൾ ആ രോഗകാര്യത്തെപ്പറ്റി ചോദിപ്പാനായി വേറൊരു പുരുഷൻ വലതുഭാഗത്തുനിന്നു ചോദിക്കയും അപ്പോഴത്തെ ശ്വാസം വലതുഭാഗത്തിലായി വരികയും ചെയ്‌താൽ രോഗം ശമിച്ച് അയാൾ സുഖത്തോടുകൂടി ദീർഘായുസ്സായി ഭവിക്കുമെന്നും സ്ത്രീരോഗാവസ്ഥയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ആ രോഗത്തെപ്പറ്റി ചോദിച്ചറിവാനായി ഒരു സ്ത്രീതന്നെ ഇടതുഭാഗത്തു ചെന്നുനിന്നു ചോദിക്കയും അപ്പോൾ ശ്വാസം ഇടതുവശത്തായിരിക്കയും ചെയ്‌താൽ രോഗിണിയുടെ രോഗം ശമിച്ചു അവൾ ദീർഘായുസ്സായി ഭവിക്കുമെന്നും പറയണം.

ഇഡ, പിംഗല, സുഷുമ്ന എന്നീ ശ്വാസഗതികളുടെ ഫലങ്ങൾ

നിർഗമേ തു ശുഭദാ ഭവേദിഡാ പിംഗലാ തു ശുഭദാ പ്രവേശനേ

യോഗസാധനവിധൗ തു മധ്യമാ ശംസ്യതേ ന തു പരേഷു കർമസു.

സാരം :-

സ്വഗൃഹത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന സമയം ഇഡാനാഡിയായിരുന്നാൽ ശുഭമാകുന്നു. ശ്വാസം ഇടത്തെ നാഡിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയമാണ് എങ്ങോട്ടെങ്കിലും പുറപ്പെടേണ്ടത്.

രാജധാനിയിലോ മറ്റു വല്ല സ്ഥലത്തിലോ പ്രവേശിക്കുന്ന സമയം പിംഗലാനാഡി ശുഭദയാണ്. എന്നാൽ വലത്തെ നാഡിയിൽകൂടി ശ്വാസം പോകുന്ന സമയം രാജധാനിയിലോ മറ്റോ പ്രവേശിച്ചാൽ കാര്യസിദ്ധിയുണ്ടാകുമെന്നർത്ഥം.

യോഗാഭ്യാസത്തെ സാധിപ്പാൻ വേണ്ടി എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമ്പോൾ സുഷുമ്ന എന്ന മധ്യമനാഡി നന്ന്. ആ നാഡി വേറെ യാതൊരു കർമ്മങ്ങൾക്കും നന്നല്ല. ഇവിടെ സുഷുമ്നാ എന്നതു മധ്യമനാഡി എന്നല്ലോ പറഞ്ഞത്. രണ്ടു നാസികാദ്വാരങ്ങളുടെ മധ്യം മൂക്കിന്റെ പാലമാണല്ലോ. അതിന്മേൽകൂടി ശ്വാസം വരുന്നതല്ലെന്നിരിക്കെ ആ നാഡിയുടെ ഫലപ്രദർശനം വ്യർത്ഥമല്ലേ എന്നാശങ്ക സാവകാശം തന്നെ. എന്നാൽ ഇതിങ്കൽ ഊർധ്വമുഖിയായി നാസാമധ്യത്തിൽകൂടി മേൽപോട്ട് ഒരു നാഡി പോകുന്നുണ്ട്. ശ്വാസം ആ നാഡിയിൽ കൂടെ വരുമ്പോൾ രണ്ടു മൂക്കിലും സ്വല്പമായ വായു ഒരു പോലെ വരും. ഒന്നിലൊന്നിൽ അധികമായി ഉണ്ടാവുന്നതല്ല എന്നുള്ള ഉപദേശത്തെ സമാധാനമായിക്കരുതിക്കൊള്ളണം. യോഗാഭ്യാസപരിശീലികൾക്ക് ഇത് എളുപ്പത്തിലറിവാൻ കഴിയും. ദേഹനാഡീപരിശോധകന്മാരായ വൈദ്യന്മാർക്കും ഇതു സുഖവേദ്യമാകുന്നു. 

ഇഡ, പിംഗല, സുഷുമ്ന എന്നീ ശ്വാസഗതികൾ

ഇഡാ വാമാ ഭവേന്നാഡീ സോമസ്യാർക്കസ്യ ദക്ഷിണാ

പിംഗലാഖ്യ സുഷുമ്നാഖ്യാ മധ്യമാഗ്നേരുദീരിതാ.

സാരം :-

മൂക്കിന്റെ ഇടത്തെ ദ്വാരത്തെ ഇഡ എന്നും അതിന്റെ ദേവത ചന്ദ്രൻ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.

മൂക്കിന്റെ വലത്തെ ദ്വാരത്തെ പിംഗല എന്നു പറയുന്നു. അതിന്റെ ദേവത സൂര്യൻ ആകുന്നു.

നാടുവിൽക്കൂടിയുള്ള ശ്വാസഗതിക്കു സുഷുമ്ന എന്നു പറയുന്നു. അതിന്റെ ദേവത അഗ്നിയാകുന്നു. 

ഭൂമിഭൂതരൂപമായോ ജലഭൂതരൂപമായോ ഇരിക്കുന്ന ശ്വാസം ഏതൊരുഭാഗത്തു കൂടിയാണോ സഞ്ചരിക്കുന്നത്, ആ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതനായിട്ട് ഫലമറിയേണ്ടയാൾ ദൈവജ്ഞനോടു കാര്യം പറയുകയാണെങ്കിൽ

ഭാഗേ യത്ര മരുൽസ്ഥിതിഃ പുനരിഹ ക്ഷോണ്യാം ജലേ വാ യദാ

ഭാഗേ തത്ര തദേക്ഷ്യതേ യദി പുമാൻ ജ്യോതിർവിദാ കശ്ചന

ദീർഘായുർഗുണവൽകളത്രതനയഃ പുഷ്യദ്ധനശ്ചാധികം

വിജ്ഞേയഃ സ തഥാ സ്ത്രീയോƒപി വിപരീതേƒതഃ ഫലം ചാന്യഥാ.

സാരം :- 

ഭൂമിഭൂതരൂപമായോ ജലഭൂതരൂപമായോ ഇരിക്കുന്ന ശ്വാസം ഏതൊരുഭാഗത്തു കൂടിയാണോ സഞ്ചരിക്കുന്നത്, ആ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതനായിട്ട് ഫലമറിയേണ്ടയാൾ ദൈവജ്ഞനോടു കാര്യം പറയുകയാണെങ്കിൽ ആ പ്രഷ്ടാവിന് (പൃച്ഛകന്) ദീർഘായുസ്സ് ഗുണവതിയായ ഭാര്യ ഗുണവാന്മാരായ പുത്രന്മാർ അത്യധികം ധനപുഷ്ടി ഇവകൾ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. സ്ത്രീകളും മേൽപ്രകാരം ശ്വാസഗതിയുള്ള സ്ഥാനത്തുനിന്നു ചോദിച്ചാൽ അവർക്കും ഇപ്രകാരം ആയുസ്സ് ഭർത്താവ് പുത്രന്മാർ ധനം ഇതുകൾ ധാരാളം ഉണ്ടാകുമെന്നറിയണം. ഇപ്പറഞ്ഞതിനു വിപരീതമായാൽ അല്പായുസ്സ് കളത്രപുത്രാദികളുടെ നാശം ധനനാശം മുതലായവ അനുഭവിക്കുമെന്നറിയണം. ഇവിടെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്തൃനാശം എന്നൊരു വിശേഷമേയുള്ളൂ.

ദൈവജ്ഞനോടു (ജ്യോതിഷക്കാരനോട്) മോഷണപ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ചു ചോദിക്കയാണെങ്കിൽ അപ്പോഴത്തെ ശ്വാസം അറിഞ്ഞിട്ട്

ഭൂമൗ നിഖാതമവനേരുദയേ ജലേƒപാം

വാതസ്യ ധൂമവതി ഖസ്യ തഥോർധ്വദേശേ

ഭൂപൃഷ്ഠഗം ഹുതഭൂജഃ ഖലു വസ്തു നഷ്ടം

ബ്രൂയാൽ കൃതേഹ യദി നഷ്ടപദാർത്ഥചിന്താ.

സാരം :-

ദൈവജ്ഞനോടു (ജ്യോതിഷക്കാരനോട്) മോഷണപ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ചു ചോദിക്കയാണെങ്കിൽ അപ്പോഴത്തെ ശ്വാസം അറിഞ്ഞിട്ട് നഷ്ടദ്രവ്യം ഇരിക്കുന്ന സ്ഥാനം പറയേണ്ടതാണ്. എങ്ങിനെ എന്നാൽ അപ്പോഴത്തെ ശ്വാസം പൃഥിവീഭൂതമാണെങ്കിൽ ഭൂമിയിൽ കുഴിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നു എന്നും ജലഭൂതമാണെങ്കിൽ വെള്ളത്തിനടിയിൽ വെച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും വായു ഭൂതമായാൽ പുക ഏൽക്കുന്ന പ്രദേശത്തു ഇരിപ്പുണ്ടെന്നും ആകാശഭൂതമായാൽ വൃക്ഷാദികളുടേയോ മറ്റോ മുകളിൽ ഉണ്ടെന്നും അഗ്നിഭൂതമായാൽ ഭൂമിയുടെ മുകളിൽതന്നെ ഇരിപ്പുണ്ടെന്നും പറയാം.