ക്രൂരസംയുതശ്ശശീ സ്മരാന്ത്യമൃത്യുലഗ്നഗഃ
കണ്ടകാദ് ബഹിശ്ശുഭൈരനീക്ഷിതശ്ച മൃത്യുദഃ
സാരം :-
ലഗ്നത്തിലോ ലഗ്നാൽ 7, 8, 12 എന്നീ ഭാവങ്ങളിലോ ചന്ദ്രൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു പാപഗ്രഹത്തോടുകൂടി നിൽക്കുകയും ആ ചന്ദ്രന് ശുഭഗ്രഹദൃഷ്ടി അശേഷം ഇല്ലാതിരിയ്ക്കുകയും ചെയ്ക, ലഗ്നകേന്ദ്രരാശികളിൽ ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിയ്ക്കുക - ജനനസമയത്ത് ഈ യോഗമുണ്ടായാലും ആ ശിശു ഒരു വയസ്സിലധികം ജീവിയ്ക്കുകയില്ല.
ഇവിടെ " ശുഭൈഃ കണ്ടകാൽ ബഹിസ്ഥിതൈഃ, ശുഭൈഃ അവീക്ഷിതഃ" എന്നിങ്ങനെ ശുഭപദത്തെ "ഭിത്തിപ്രദീപ" ന്യായേന അന്വയിയ്ക്കേണ്ടതാണെന്നും അറിയണം. ഇങ്ങനെ അന്വയിച്ചില്ലെങ്കിൽ യോഗകർത്താവായ ചന്ദ്രന്നു കേന്ദ്രസ്ഥന്മാരായ ശുഭഗ്രഹങ്ങളുടെ ദൃഷ്ടിയുണ്ടാവുന്നതായാലും യോഗത്തിന്നു പൂർണ്ണതയുണ്ടെന്നു വരുമല്ലോ. ചന്ദ്രന്നു ശുഭഗ്രഹദൃഷ്ടിഉണ്ടാവരുതെന്ന്,
"വ്യയാഷ്ടസപ്തോദയഗേ ശശാങ്കേ
പാപൈഃ സമേതേ ശുഭദൃഷ്ടിഹീനേ;
കേന്ദ്രേഷു സൌമ്യഗ്രഹവർജ്ജിതേഷു
ജാതസ്യ സദ്യഃ കുരുതേ പ്രണാശം."
എന്ന് പ്രമാണവചനംകൊണ്ട് സിദ്ധിയ്ക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ യോഗത്തിൽ ലഗ്നകേന്ദ്രത്തിൽ ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ നിൽക്കുക, ചന്ദ്രന്നു ശുഭഗ്രഹദൃഷ്ടിയുണ്ടാവുക; ഇതു രണ്ടും അരിഷ്ടയോഗത്തിന്റെ അപവാദഹേതുക്കളാണെന്നും അറിയുക.
ഇവിടെ ക്രൂരശബ്ദത്തിനു കുജൻ (കുജന്നു ക്രൂരദൃക്ക് എന്നും മറ്റും സംജ്ഞകളുണ്ടല്ലോ) എന്നും, സംയുതശബ്ദത്തിന്നു ഒരു കലയായി നിൽക്കുക എന്നും അർത്ഥം കല്പിയ്ക്കേണ്ടതാണെന്നും ഒരു അഭിപ്രായമുണ്ട്. ചന്ദ്രനും കുജനും സമകലയായി മേൽപ്പറഞ്ഞ ലഗ്നസപ്തമാദി നാല് ഭാവങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ നിന്നാൽ മാത്രമേ യോഗലക്ഷണത്തിന്നു പൂർണ്ണതയുള്ളുവെന്നാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായം.
